Hirudoterapia

ZASTOSOWANIE PIJAWEK

Pijawka nie stanowi panaceum na wszystkie choroby, ale skutecznie leczy: choroby i bóle serca, nadciśnienie, niedociśnienie, choroby płuc i oskrzeli, choroby przewodu pokarmowego, choroby wątroby, wrzody żołądka i dwunastnicy, wysoki cholesterol, alergie, choroby skóry, żylaki, zakrzepowe zapalenie żył, chorobę niedokrwienną, trudno gojące się rany, hemoroidy, choroby kobiece, bezpłodność, rwę kulszową, zapalenie korzonków nerwowych, bóle stawów, obrzęki powypadkowe, krwiaki i zakrzepy, choroby nerek, prostatę, impotencję, choroby kręgosłupa (bóle), agresję, histerię, nerwice, depresję, niektóre nowotwory, procesy starzenia. W 1996 roku potwierdzono badaniami naukowymi korzystne działanie hirudozwiązków (surowych ekstraktów z pijawek) na stymulację wzrostu komórek nerwowych (neuronów). W związku z tym faktem duże nadzieje wiąże się z możliwością leczenia  poporodowych porażeń mózgowych u dzieci oraz choroby Parkinsona i Alzheimera (uzyskano już pierwsze pozytywne wyniki). Ostatnio prowadzi się także z powodzeniem leczenie cellulitisu przy pomocy pijawki lekarskiej, uzyskano też pomyślne wyniki w terapiach związanych z bezoperacyjnym powiększaniem penisa u mężczyzn. Sposoby    obu tych terapii chronione są patentowymi świadectwami ochronnymi. Pijawki są bardzo często wykorzystywane przy replantacjach kończyn, palców, skóry, piersi, uszu, przy kuracjach odmładzających itp.

 

PRZECIWWSKAZANIA DO STOSOWANIA PIJAWEK

        Bezwzględnie pamiętać należy, że:

  • Nigdy nie stawiamy pijawek kobietom w ciąży. Zawarte w wydzielinie gruczołów ślinowych pijawek hirudozwiązki mogą wpływać na przebieg rozwijającej się ciąży, a w skrajnych przypadkach powodować poronienia.
  • Nie przystawiamy pijawek ludziom chorym na hemofilię, wykazującym symptomy skrajnego wyniszczenia organizmu, a także będącym pod wpływem alkoholu lub narkotyków.
  • Nigdy nie przystawiamy pijawek pacjentom będącym w trakcie leczenia farmakologicznego z wykorzystaniem antykoagulantów. Zabieg hirudoterapii w takim przypadku może być przeprowadzony dopiero      po przerwie trwającej przynajmniej tydzień. W przeciwnym razie krwawienie z ranki, gdzie przyssana była pijawka, może trwać bardzo długo (nawet do 48 godzin).
  • Należy zachować szczególną ostrożność w przypadkach, gdy ciśnienie krwi wynosi 60/80 lub nieco mniej. Po seansie hirudoterapii prawie zawsze u pacjentów występują zawroty głowy i osłabienie ogólne.
  • Nie przeprowadzamy zabiegu hirudoterapii przy silnej anemii.
  • Bardzo ostrożnie przeprowadzamy sesje hirudoterapeutyczne alergikom, gdyż mogą oni być uczuleni także na hirudozwiązki. U takich pacjentów przy pierwszym seansie przystawiamy maksymalnie 4 pijawki.
  • Z założenia nie leczymy pijawkami dzieci poniżej 10. roku życia. Wyjątek stanowić mogą tylko przypadki bardzo szczególne oraz replantacje.


            PRZYCZYNY POWODUJĄCE BRAK AKTYWNOŚCI PIJAWEK

Pijawki, w tym także pijawka lekarska Hirudo medicinalis oraz Hirudinaria Manillensis należą do bardzo niebezpiecznych pasożytów, odznaczających się nienasyconym apetytem i wrodzonym instynktem gryzienia wszystkiego, co ma temperaturę wyższej niż 33 oC i zawiera aminokwas argininę oraz niewielki odpowiadający fizjologicznemu roztwór chlorku sodu.

Jej agresywna żerność jest przedmiotem wielu porównań literackich, przypowieści  oraz przysłów ludowych. Bywają jednak przypadki, że przystawiana pijawka ani myśli przyssać się do miejsca, na którym właśnie bardzo nam zależy.

Jaka może być przyczyna takiego zachowania się pijawki? Spróbujmy po kolei prześledzić możliwe przyczyny takich sytuacji, po to, aby usunąć, jeśli to będzie możliwe, przynajmniej niektóre z nich.

  • To najprawdopodobniej nie jest pijawka, która nadaje się do hirudoterapii. Warto sprawdzić, skąd tak naprawdę ona pochodzi i w jaki sposób znalazła się ona w waszych rękach.
  • Jeśli pijawka pochodzi z legalnego źródła, mimo to nie chce „pracować”, zastanówmy się, czy nie była ona przechowywana w lodówce lub czy nie zmienialiśmy jej wody  na zbyt zimną. Szok termiczny, którego pijawka nie lubi, dość skutecznie pozbawia   ją apetytu i nie będzie chciała przez pewien czas nikogo leczyć.
  • Należy pamiętać, że pijawka jest żywym organizmem, więc podlega różnym rytmom  i wpływom biologicznym. Jest bardzo wrażliwa na tzw. burze magnetyczne, zaćmienia słońca lub księżyca oraz jego fazy. Pijawki lekarskie są mało aktywne w nocy. Ponadto wyczuwają one bardzo dobrze stan rozdrażnienia zarówno u terapeuty, jak i u pacjenta. W takich przypadkach należy przerwać seans aż do czasu uspokojenia swoich emocji, a na pewno przy ponownym przystawieniu pijawka przyssie się z ochotą.
  • Nasza pijawka lub inne, z którymi ma ona kontakt, znajdują się w okresie godowym. Podczas okresu godowego zarówno pijawka, która go przechodzi, jak i ta, która pełni tylko funkcję biernego obserwatora tego cyklu, na pewno nie będzie chciała gryźć od razu. Aby ją zastosować w seansie hirudoterapeutycznym, należy cierpliwie odczekać kilka do kilkunastu minut, aż w końcu zacznie ona gryźć i kontynuować leczenie.
  • Musimy pamiętać, że pijawce mogą nie podobać się zapachy naszego dezodorantu, mydła, perfum, żeli i innych preparatów kosmetycznych lub toaletowych. Szczególnie nieprzechylnie pijawki traktują zapach różany oraz zapach drzewa sandałowego. Aby ustrzec się tego typu przypadków, należy bezpośrednio przed seansem dokładnie wymyć ciało mydłem dziecięcym lub innym nie aromatyzowanym.
  • Przystawiamy pijawkę na niedostatecznie ciepłą część ciała. Musimy pamiętać, że wbrew powszechnym wyobrażeniom poszczególne części naszego ciała (skóry), mają różną temperaturę.Jeśli temperatura tego miejsca jest niższa niż 33 oC, to pomimo naszych najszczerszych chęci na pewno nie uda nam się skutecznie przystawić pijawki na ten obszar ciała. Aby zachęcić ją do rozpoczęcia procesu leczenia, musimy spowodować wzrost temperatury tego obszaru skóry. Można to osiągnąć przez zastosowanie masażu (najlepiej przeprowadzić miejscowy masaż miodowy), rozcieranie, ugniatanie lub po prostu ogrzanie tego miejsca strumieniem ciepłego powietrza z suszarki elektrycznej.
  • Należy być przygotowanym także na to, że pijawki – podobnie jak i inne żywe istoty – podlegają różnym procesom chorobowym, bardzo często kończonym zejściem śmiertelnym. Stany takie, chociaż budzą nasze współczucie, mogą powodować jednocześnie strach przed zarażeniem się jakąś chorobą od naszej pijawki. Jest to absolutnie niemożliwe. Żadna z chorób pijawek nie przenosi się na ludzi. Jest wręcz odwrotnie. To właśnie w organizmach wielu z naszych pacjentów znajdują się silnie toksyczne dla pijawek substancje, pochodzące z pobieranych leków,  pożywienia oraz znajdujących się w naszej krwi różnych trujących substancji gazowych. Powodują one to, że wykorzystywane w hirudoterapii pijawki dość często chorują i giną zaraz po pierwszych seansach przeprowadzanych na takich „toksycznych” pacjentach.

 

PROCES STAWIANIA PIJAWEK

 

Król Francji w trakcie terapii pijawkowej.
Zawsze odbywało się to w asyście nadwornego lekarza, aptekarza oraz cyrulika.
Obraz nieznanego malarza.

 

Sam proces stawiania pijawek nie jest zabiegiem zbyt skomplikowanym, pod warunkiem, że jest wykonywany przez osobę zaznajomioną teoretycznie i praktycznie z zasadami hirudoterapii.

Według tradycyjnych zasad leczenia pijawkami w całym kompleksowym procesie hirudoterapeutycznym należy zastosować tyle pijawek, aby na 1 kg masy ciała chorego przypadała jedna pijawka.

Współcześnie uważa się, że do ilości tych należy podchodzić z dużą rezerwą (w rzeczywistości wystarcza o wiele mniej pijawek) i w ogólnym zapotrzebowaniu na pijawki należy brać pod uwagę płeć, wiek, rodzaj schorzenia i jego zaawansowanie, okres trwania choroby, temperament pacjenta, budowę jego ciała, psychiczne nastawienie do terapii pijawkowej, a nawet tak pozornie odległe czynniki jak pora roku, warunki pogodowe itp.

W jednym seansie terapeutycznym przystawia się jednorazowo od 2 do 9 pijawek (bardzo rzadko 10 lub 20 szt.), w 3 - do 5 - dniowych odstępach czasu. Jeden seans terapeutyczny trwa od 45 do 90 minut (przeciętnie 75 minut) i zależy głównie od płci, wieku oraz miejsca postawienia pijawek. Jeśli jest to uzasadnione rodzajem schorzenia oraz jego ciężkością, a przede wszystkim postępami w przebiegu leczenia, to za jakiś czas (3 do 6 miesięcy) sesję terapeutyczną powtarza się ponownie, ustalając dla danego pacjenta    i każdej kolejnej sesji niezbędną ilość przystawianych pijawek, czas przerw międzysesyjnych oraz długość trwania każdej sesji. W indywidualnych bądź skrajnych przypadkach prowadzenie hirudoterapii może różnić się w sposób diametralny od podanych powyżej zasad ogólnych. Zawsze jednak, bez względu na zastosowaną technologię obowiązują następujące zasady:

  • Przed i po seansie hirudoterapii należy zmierzyć pacjentowi ciśnienie krwi. Zdarza się bowiem, szczególnie po pierwszym seansie hirudoterapii, że u pacjentów występują lekkie zawroty głowy, osłabienie i obniżone ciśnienie krwi. Nie są to symptomy groźne. Jest to po prostu jeden ze sposobów reakcji organizmu   na pierwszy seans hirudoterapii. Prawie zawsze po drugim i następnym seansie u pacjentów następuje duży przypływ sił fizycznych i psychicznych.
  • Zawsze należy przestrzegać zasad aseptyki. Stosowane podczas zabiegu opatrunki muszą być sterylne. Przed seansem hirudoterapii koniecznie trzeba wymyć ręce mydłem dziecięcym lub szarym. Pracować w gumowych chirurgicznych rękawiczkach ochronnych. Uniemożliwiają one pijawce przyczepienie się do ręki osoby przystawiającej, a w przypadku wykonywania zabiegu – osobie obcej, zapobiega to ewentualnym kontaktom z krwią pacjenta. Po zabiegu absolutnie nie należy rękoma dotykać pozostawionej przez pijawkę ranki. Nie można jej także rozdrapywać bezpośrednio ani też drapać skóry w odległości 5 – 7 cm wokół ranki.
  • W czasie pierwszej doby po seansie hirudoterapii nie należy ranki moczyć wodą, trzeba też uważać, aby nie była ona zmoczona wilgocią pochodzącą z potu. Pełną kąpiel można brać dopiero na trzeci dzień. Po kąpieli rankę należy zabezpieczyć niewielkim opatrunkiem.
  • Pijawki należy przystawiać po zakończeniu przez pacjenta pracy, wieczorem przed snem, a najlepiej w dni wolne od pracy. Przez okres 2 – 3 dni po seansie hirudoterapii nie należy uprawiać intensywnych ćwiczeń fizycznych.
  • Dobę przed zabiegiem hirudoterapii i dzień po seansie pacjent nie powinien spożywać alkoholu, pić kawy ani mocnej herbaty. Używki te mogą powodować dodatkowe rozszerzanie naczyń krwionośnych, co w skojarzeniu z zabiegiem hirudoterapii może okazać się szkodliwe. Jest to szczególnie istotne u osób z niskim ciśnieniem krwi. Można natomiast bezpośrednio po seansie wypić lampkę czerwonego wina.
  • Jeśli hirudoterapeutą jest kobieta, nie powinna ona zbliżać się do pijawek ani przeprowadzać seansów hirudoterapeutycznych podczas występującego u niej okresu menstruacyjnego. To samo dotyczy kobiet, które same sobie chcą w tym czasie przystawiać pijawki.
  • Nigdy nie przeprowadzajcie eksperymentów, których celem jest łamanie i chęć zmiany ustalonych w hirudoterapii norm i zasad.Zawsze odbije się to niekorzystnie na pacjencie, bez względu na to, czy będziemy nim my sami czy osoba obca. Na przykład: gdy na seans hirudoterapii zgłasza się kobieta ciężarna, u której w trakcie ciąży wystąpiły hemoroidy, bardzo łatwo poddające się terapii pijawkowej, musimy stanowczo odmówić. Istnieje bowiem absolutny zakaz stosowania pijawek u kobiet ciężarnych i w przypadku jego złamania zawsze spowoduje to groźne następstwa.
  • Pijawki należy przystawiać tylko w miejsca właściwe dla wybranego rodzaju terapii, uważając jednak, by nie spowodować powikłań wynikających z możliwości:
  • wejścia pijawki w naturalne otwory ciała pacjenta, takie jak: oczy, nos, usta, uszy, odbyt, pochwa. Przyjąć tutaj należy zasadę, że jeśli sytuacja taka jest z jakichś powodów możliwa, to na pewno będzie ona chciała przydarzyć się właśnie nam i teraz;
  • spowodowania uszkodzenia nerwów lub krwotoków żylnych bądź tętniczych;
  • spowodowania zakażeń lub zatruć przez pijawki pochodzące z nieznanego i nielegalnego źródła;
  • pozostawienia przez pijawki blizn w miejscach widocznych i wpływających na atrakcyjność osoby (szczególnie kobiet) lub możliwość dalszego wykonywania przez nią zawodu (aktorki, modelki itp.). Należy pamiętać, że u niektórych ludzi niewielka blizna po ugryzieniu pijawki pozostaje bardzo długo.

 

TECHNOLOGIE HIRUDOTERAPEUTYCZNE

Współczesna hirudoterapia wykorzystuje ponad 20 technologii (sposobów), w oparciu o które prowadzi się seanse lecznicze z wykorzystaniem pijawek lekarskich. Istnieje także wiele sposobów umożliwiających lokalizację miejsc przystawiania pijawek przy różnych rodzajach schorzeń i dysfunkcji organizmu. W dużej mierze zależą one od fizjologicznego sposobu, w jaki pijawki mają najskuteczniej oddziaływać na organizm chorego przy leczeniu tego akurat, ściśle określonego schorzenia. Mogą to być:

  • Technologia leczenia miejscowego – przy której wykorzystuje się silne działanie produkowanej przez pijawkę bliżej nie określonej jeszcze substancji rozszerzającej naczynia krwionośne i komórki oraz hialuronidazy, zwiększającej bardzo znacznie przenikanie przez błony sąsiadujących ze sobą komórek i tkanek ciała ważnych biologicznie pozostałych związków produkowanych przez gruczoły ślinowe pijawki,  a także stosowanych miejscowo środków leczniczych. Zasięg oddziaływania miejscowego ma oczywiście ograniczone rozmiary i rozciąga się na obszar około 2,5 – 3 cm wokół miejsca przystawienia pijawki lekarskiej.
  • Hirudokompleksoterapia – technologia leczenia kompleksowego, obejmująca najbardziej efektywne terapeutycznie, a zarazem bezpieczne obszary ciała, wykorzystywane przy różnych technologiach hirudoterapeutycznych. Metoda ta jest swoistym kanonem w leczeniu większości chorób przy pomocy pijawek lekarskich. Doskonale nadaje się także do terapii profilaktycznych i uważana jest obecnie w świecie za najbardziej ekskluzywną oraz skuteczną technologię hirudo-terapeutyczną.
  • Hirudohemoterapia – oddziaływanie poprzez system krwionośny człowieka. Technologia ta, wykorzystując odpowiednio usytuowane punkty oraz strefy na ciele człowieka, pozwala na szybkie wprowadzenie do krwiobiegu osoby poddającej się terapii niezbędnej ilości hirudozwiązków, które zaczną leczniczo oddziaływać na głęboko usytuowane, odpowiednie dla określonego schorzenia, organy wewnętrzne organizmu.
  • Hirudoenergoterapia – oddziaływanie na system energetyczny człowieka poprzez rozmieszczone na ciele centra energetyczne. Tą metodą można korygować zaburzenia w gospodarce energetycznej ciała ludzkiego, zanim spowodują one widoczne objawy fizyczne i ujawnią się w postaci konkretnej jednostki chorobowej.
  • Hirudorefleksoterapia – oddziaływanie na biologicznie aktywne (refleksyjne) punkty na ciele człowieka, te same, które wykorzystywane są w akupunkturze. Przy metodzie tej, w zależności od schorzenia, oddziałuje się pijawkami na 2 – 3 punkty usytuowane na jednym z 12 głównych meridianów.
  • Hirudoneuroterapia – oddziaływanie na system nerwowy pacjenta. Metoda ta, wymagająca bardzo szczegółowej wiedzy o układzie nerwowym, wykorzystuje możliwość oddziaływania (drażnienia) hirudozwiązkami produkowanymi przez pijawki na odpowiednie drogi lub włókna nerwowe, unerwiające interesujące nas z punktu widzenia terapeutycznego organy wewnętrzne lub poszczególne obszary ciała. Duże znaczenie ma tu możliwość oddziaływania na odpowiednie obszary okołokręgowe, skąd wychodzą prawie wszystkie ważne szlaki nerwowe. W technologii tej wykorzystywane są także strefy Haeda.
  • Hirudoimmunoterapia – oddziaływanie bezpośrednie na układ limfatyczny człowieka. Wykorzystuje się tu możliwość stymulacji silnej odpowiedzi immunologicznej na bodźce oraz „oczyszczania” organizmu z czynników chorobotwórczych.
  • Hirudoautohemoimmunoterapia – świadome, kontrolowane zakażanie pacjenta żyjącym w symbiozie z pijawką mikroorganizmem Aeromonas veronii biotyp sobria oraz prowokowanie okresowego bardzo wysokiego, dochodzącego aż do 40 – 41 oC wzrostu temperatury ciała pacjenta. Metoda ta stosowana musi być z wielką rozwagą  i pod kontrolą lekarzy medycyny. Obecnie coraz częściej wykorzystywana jest ona przy leczeniu bardzo zaawansowanych i w praktyce bez pozytywnych rokowań chorób nowotworowych.
  • Kąpiele energostymulujące –  w których wykorzystuje się 10 do 15 wysuszonych oraz sproszkowanych pijawek lekarskich, dodawanych do wanny podczas kąpieli w wodzie o temperaturze 38 – 40oC.
  • Hirudourynoterapia – technologia wykorzystująca wodę, w której przetrzymywane były przez 5 do 10 dni czyste i zdrowe pijawki lekarskie, do moczenia lub okładów chorych miejsc na ciele człowieka.
  • Hirudoterapie hybrydowe – w których stosuje się maści i kremy zawierające dodatki wyciągów z pijawek lekarskich; pijawki lekarskie łącznie z terapią bańkową, fitoterapią, apiterapią, larwoterapią i innymi przyrodoleczniczymi metodami leczenia.

 

Zastosowanie odpowiedniej technologii hirudoterapeutycznej zależy także od względów czysto praktycznych, a mianowicie możliwości przystawienia konkretnemu pacjentowi pijawki w ściśle określone miejsce na jego ciele. Zdarza się bowiem, że to miejsce nie jest dostępne. Jednak dzięki wielości opracowanych technologii oraz możliwości ich wzajemnego przenikania się zawsze możemy dostosować sposób leczenia do indywidualnych potrzeb, a nawet wymagań pacjenta, zapewniając mu jednocześnie najbardziej efektywne, optymalne efekty zastosowanej terapii.

 

Bardzo ważnymi zagadnieniami, decydującymi o skuteczności przeprowadzanej sesji hirudoterapeutycznej są:

  • Prawidłowe rozpoznanie (ustalenie) dolegliwości, w stosunku do której (których) ma być prowadzona sesja terapeutyczna z wykorzystaniem pijawek lekarskich.
  • Przemyślany wybór technologii, którą zamierzamy zastosować w procesie leczenia. Czy będzie to hirudokompleksoterapia, czy leczenie miejscowe, hirudorefleksoterapia, hirudoenergoterapia itp.
  • Prawidłowy wybór miejsca (miejsc) przyłożenia pijawek, odpowiedni do rodzaju choroby bądź urazu oraz wybranej technologii hirudoterapeutycznej.
  • Długość czasu, na jaki przystawione zostaną pijawki do poszczególnych punktów lub miejsc terapeutycznych. Z zasady, jeśli nie zachodzą jakieś nadzwyczajne okoliczności, pijawki w każdej technologii, pozostawiamy na skórze tak długo, aż same odczepią się od miejsca przystawienia.
  • Ustalenie ogólnej ilości pijawek niezbędnych do przeprowadzenia sesji terapeutycznej.
  • Ustalenie niezbędnej ilości pijawek na poszczególne seanse terapeutyczne w ramach prowadzonej sesji hirudoterapii.
  • Właściwe ustalenie przerw pomiędzy poszczególnymi seansami terapeutycznymi.
  • Ustalenie, czy w ramach procesu terapeutycznego należy sesję hirudoterapii powtórzyć, uwzględniając przy tym niezbędne jej modyfikacje.

 

Stosowanie niektórych technologii hirudoterapeutycznych jest niestety, bardzo skomplikowane i wymaga dużej wiedzy medycznej, znajomości zasad akupunktury, anatomii człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem układu krwionośnego, limfatycznego oraz nerwowego (w szczegółach), i nie może być praktykowane w warunkach amatorskich lub domowych. Technologia leczenia miejscowego, technologia leczenia kompleksowego (hirudokompleksoterapia) czy hirudoenergoterapia są natomiast w miarę proste i można je stosować nawet samemu, po bardzo uważnym zapoznaniu się z książką dr inż. Zygmunta Dynowskiego „Podstawy Hirudoterapii. Jak się leczyć przy pomocy pijawek lekarskich” w której każda z prezentowanych technologii dokumentowana jest możliwie prostym opisem oraz odpowiednimi rysunkami, umożliwiającymi zlokalizowanie obszaru, na który należy przystawić pijawki, a także zrozumienie, dlaczego wskazany obszar jest ważny z punktu widzenia leczniczego oraz jakimi drogami w danym przypadku przebiegać będzie proces uzdrawiania.

Książkę tą, zarówno w wersji elektronicznej jak i w formie wydawnictwa książkowego można zakupić u jej autora (tel. 660 16 17 18 lub 884 16 17 18 albo 77 454 87 89) lub w przedsiębiorstwie EURO-BION w Opolu,  tel. 886 53 15 64. Jest ona także ciągle dostępna w księgarni Księgarnia-Galeria „Nieznany Świat” w Warszawie, ul. Kredytowa 2, tel.: 022 827 93 49 oraz 827 0 827.

Niezbędne wiadomości z tego zakresu można też zdobyć na organizowanych przez EURO-BION w Opolu,  tel. 886 53 15 64, kursach hirudo i larwoterapii. Pomyślne ukończenie kursu umożliwia zdobycie CERTYFIKATU potwierdzającego nabycie teoretycznych i praktycznych umiejętności z zakresu hirudo i larwoterapii. Szczegółowy program tych kursów znajduje się na stronie internetowej EURO-BIONU.

Poniżej przedstawiono fragment książki dr. inż. Zygmunta Dynowskiego Podstawy Hirudoterapii. Jak się leczyć przy pomocy pijawek lekarskich, opisujący jedną z technologii hirudoterapeutycznych, a mianowicie technologię leczenia miejscowego.

Jej głównym założeniem jest prosta – intuicyjnie zrozumiała filozofia, zakładająca, że pijawki przykładać należy na miejsce, które boli, gdzie zlokalizowany jest uraz,  żylak, martwica itp., czyli coś, na co powinniśmy w sposób bezpośredni oddziaływać pijawką lekarską.

 

Jeśli boli nas kolano, pijawki przystawiamy  na bolące kolano, jak to przedstawiono na zdjęciu. Dobór ilości pijawek przy hirudoterapii miejscowej zależy od rozległości obszaru, który zamierza my leczyć, pamiętając że skuteczne miejscowe działanie pijawki to 2,5 – 3 cm wokół jej miejsca żerowania, czyli jest to koło o średnicy 5 do 6 cm.

 

 

 

 

 

Posiłkując się przedstawionym powyżej przykładem przyłożenia czterech pijawek medycznych na obszar kolana, możemy łatwo ustalić, że zastosowana procedura ściśle odpowiada tym warunkom. Pola poszczególnych kół uzupełniają się wzajemnie, zapewniając dobre nasycenie leczonego obszaru hirudozwiązkami, wprowadzanymi przez pijawki podczas procesu leczniczego.

 

 

 

 

W przypadku leczenia schorzeń związanych z układem naczyniowym bądź nerwowym pijawki stawiamy nad ich przebiegiem, jeśli nie zachodzi ryzyko ich uszkodzenia (przegryzienia) przez żerującą pijawkę, lub w niewielkiej odległości od ich przebiegu i wzdłuż leczonego naczynia bądź nerwu.

Niebieskie punkty w środku poszczególnych okręgów    na grafice po prawej stronie symbolizują pijawkę przystawioną  w tzw. szachownicę wzdłuż przebiegu części „chorej” żyły odpiszczelowej v. saphena magna. Pijawki przystawiono w sposób zapewniający ciągłość dopływu hirudozwiązków na objęty kuracją obszar, a jednocześnie bezpieczny, uniemożliwiający ewentualne uszkodzenie tego naczynia przez zęby żerującej pijawki lekarskiej.

 

Pokazanie „obłożenia” pijawkami lekarskimi obszarów ciała przy przykładowo wybranych kilku chorobach.

Łuszczyca                             Grzybica odzwierzęca                          Pamica

 

Wyprysk pieniążkowaty                     Mięczak zakaźny                          Bliznowce

 

Przy realizacji technologii leczenia miejscowego należy przestrzegać wszystkich przeciwwskazań związanych z hirudoterapią.

Jeżeli miejsce, na które mają być przyłożone pijawki, jest silnie owłosione, należy je uprzednio ogolić, a następnie odgraniczyć od innych części skóry odpowiednimi zasłonkami (gazą, wacikami), aby uniemożliwić przypadkowe przyssanie się pijawki w miejsce inne niż zalecone. Kiedy pijawka przyssie się do skóry, bańkę ze znajdującymi się w niej pozostałymi pijawkami przesuwamy na następny obszar skóry, a po przystawieniu ich w odpowiedniej ilości bańkę odkładamy.

Jeśli pijawka nie chce się przyssać do określonego miejsca, sprawdźmy, czy nie zachodzi okoliczność opisana w rozdziale „Przyczyny powodujące brak aktywności pijawek”, i wyeliminujmy opisane tam potencjalne przyczyny takiego jej zachowania się. Jeśli mimo to mamy trudności z przystawieniem pijawki w określone miejsce, możemy posmarować je mlekiem albo 5 – 20 procentowym roztworem glukozy lub miodu, a w skrajnym przypadku możemy sterylną igłą lub automatycznym nakłuwaczem delikatnie przebić skórę w pożądanym miejscu tak, aby wypłynęła z niego mikroskopijna kropelka krwi. Przystawiona w to miejsce pijawka powinna natychmiast zacząć ssać. W podobny sposób przystawiamy kolejne pijawki.

Po odpadnięciu pijawki lub świadomym przerwaniu ssania, przez 1-sekundowe dotknięcie przyssawki ustnej pijawki paskiem bibuły nasączonym alkoholem lub roztworem octu winnego (nie należy ich usuwać siłą, aby nie uszkodzić pijawki lub aby w miejscu przyssania nie pozostały fragmenty szczęk lub zębów pijawki), na rankę należy nałożyć sterylny, dość gruby opatrunek, pamiętając, że może ona krwawić jeszcze nawet przez 12 godzin (średnio przez około 3 do 5 godzin). Możemy też przed założeniem opatrunku ranki potraktować jodyną (nie będzie piekło, gdyż te obszary ciała są skutecznie znieczulone przez pijawki).

Jeśli z ranek przestanie sączyć się krew, należy zdjąć pierwotny opatrunek prowizoryczny i zostawić to miejsce otwarte, nie nakładając więcej opatrunków, lub założyć delikatny, sterylny opatrunek, chroniący przed możliwością bezpośredniego dotykania ranek  i rozdrapywania ich. Należy pamiętać, że wokół miejsc ugryzienia pijawek mogą się pojawić zaczerwienienia, mogą być obrzęki oraz uporczywe swędzenie. W takich przypadkach należy delikatnie przetrzeć miejsca zaczerwienienia wokół ranek środkiem antyhistami-nowym, np. żelem Fenistyl lub innym podobnego typu. W ciągu dwóch do trzech dni objawy te zaczną znikać i rozpocznie się proces naturalnego gojenia się ranek.

W związku z faktem, że pijawka lekarska zawsze żyje w symbiozie z bakterią Aeromonas veronii biotypsobria, może ona u ludzi z osłabionym systemem odpornościowym (około 10% populacji według naukowych badań amerykańskich) spowodować miejscowe zakażenia skóry wokół i w pobliżu miejsca żerowania. Towarzyszy im zawsze silny świąd oraz wysoka, bo dochodzącą do 40oC temperatura ciała. W takich przypadkach bardzo skuteczna jest kuracja antybiotykowa. Aeromonas veronii oraz Aeromonas veronii biotyp sobria są wrażliwe na wszystkie antybiotyki, za wyjątkiem amoksycyliny,ampicyliny oraz cefazoliny.

Aby zmniejszyć do minimum ryzyko zakażenia pacjentów mikroorganizmemAeromonas veronii biotypsobria, podczas zabiegów hirudoterapii należy:

  • Pamiętać zawsze, że wypijana przez pijawkę i gromadzona w jej wolu krew jest na bieżąco zakażana bakterią symbiotantem Aeromonas veronii biotypsobria.
  • Z pobranej hemoglobiny pijawka zużywa globiny, natomiast hem (żelazo) jest wydalany wraz z mikroorganizmem Aeromonas veronii biotypsobria do środowiska, w którym pijawka jest przetrzymywana. Należy więc pamiętać, że media (przeważnie jest to woda), w którym przetrzymujemy nasze najedzone pijawki, są zawsze dość silnie skażone mikrobiologicznie. Dlatego najlepiej, aby pijawki po jednorazowym użyciu były natychmiast utylizowane. Z tych samych powodów (pomijając kanibalizm pijawek) nie należy przetrzymywać pijawek najedzonych z pijawkami głodnymi, przeznaczonymi do terapii.
  • Nie należy odrywać pijawki od miejsca jej żerowania przy pomocy pincet lub kleszczy, gdyż ich nawet niewielki nacisk powoduje zwrotny wypływ krwi z wola pijawki i zakaża mikrobiologicznie miejsce jej wgryzienia się w skórę pacjenta. Najlepiej jest poczekać, aż sama odczepi się od skóry i odejdzie na bezpieczną odległość od ranki. Wówczas najlepiej zabrać ją z ciała ręką zabezpieczoną sterylną gumową rękawiczką.

Przed przystawieniem pijawki na ciało pacjenta, należy ją poddać procesowi sterylizacji. Służy do tego preparat HIRUDOSTERYL. Można go zakupić wraz z laboratoryjnymi pijawkami lekarskimi. Pijawkę sterylizuje się, przetrzymując ją przez 15 minut w rozworze zawierającym 1 tabletkę tego preparatu rozpuszczoną w 1,5 litra wody. Składniki preparatu nie uszkadzają pijawki, natomiast działają hamująco na kluczowe reakcje enzymatyczne w komórkach bakterii, wirusów i grzybów oraz powodują denaturację ich białek, a tym samym wywołują silny efekt biobójczy w stosunku do mikroorganizmów, jakie mogą znajdować się na ciele pijawki, w jej przyssawce, jamie gębowej oraz na jej uzbrojonych w zęby szczękach. Tak sporządzony roztwór zachowuje swoje właściwości sterylizujące przez 30 minut, po czym ulega procesowi naturalnej biodegradacji.

 

TECHNOLOGIA LECZENIA MIEJSCOWEGO SCHEMAT HIRUDOTERAPII WYBRANYCH CHORÓB

SCHEMAT HIRUDOTERAPII POZOSTAŁYCH CHORÓB

Artykuły w tym dziale:

Newsletter

Zapisz się do listy osób otrzymujących nasz biuletyn, aby regularnie dowiadywać się o nowościach w serwisie.

Dodaj adres Usuń adres

 

Polecane książki